Hulpmiddel: hoe formuleer je doelen?

03 maart 2021

Het formuleren van doelstellingen kan lastig zijn. Werken met een aantal criteria kan hierbij handig zijn. Een mooi ezelbruggetje bij het bepalen van doelen is de PRISMA methodiek.

Hulpmiddel: hoe formuleer je doelen?

Positief

Formuleer je doel positief. Dat maakt het veel makkelijker bereikbaar en werkt stimulerend, ook naar je omgeving. Een negatieve formulering is niet goed voor je energiepeil en motivatie. Een voorbeeld van een negatief doel: 'Het aantal uren dat ik achter mijn laptop online in video-calls zit verminderen. Iets stoppen en/of verminderen klinkt per definitie negatief, waarschijnlijk bedoel je dat niet eens zo. Formuleer deze doelstelling liever positief: 'Ik maak een betere verdeling tussen het aantal uren tussen online en offline zijn. Dat klinkt heel anders en je wilt hetzelfde bereiken.

Relevant

Zorg dat je doel relevant is. Relevant voor jou, voor de organisatie en voor de omgeving. Stel jezelf de vraag of het doel echt ter zake doet. Niemand wil tijd en energie stoppen in iets waarvan ze eigenlijk al weten dat het niet relevant is.

Invloed

Ligt het doel binnen jouw invloed? Als je geen invloed hebt op het doel wat je hebt, dan heeft het geen zin om er energie in te stoppen. Google ook eens op de cirkel van invloed van Stephen Covey. De cirkel beschrijft hoe je, door proactief te handelen, je invloed kan vergroten. Welke invloed heb je op een bepaalde situatie en hoe ga je ermee om? De cirkel bestaat uit invloed en betrokkenheid. De kern van de boodschap is: focus je vooral op die zaken waar je direct invloed op hebt en richt je energie niet op zaken die volledig buiten je invloedsfeer liggen.

Specifiek

Maak je doel zo specifiek mogelijk. Het moet duidelijk zijn wat je precies bedoelt en wilt bereiken. Een ander moet het ook kunnen begrijpen wat jij wilt. Het specifiek maken van je doel dwingt je om na te denken over wat je nu echt wilt. Een doel als 'Meer offline zijn' is niet specifiek en niet te meten. Het moet een waarneembare actie, waarneembaar gedrag of resultaat zijn. In dit geval zou het betekenen dat je met één uurtje meer offline je doel hebt gehaald. Dat is niet wat je eigenlijk wilt.

Meetbaar

Wanneer heb jij je doel bereikt? De meesten zullen bij meetbaar meteen denken aan het smart maken van je doel. Wanneer weet je dat je doelen hebt bereikt, hoe kun je het meten, hoe ziet het er uit, welke indicatoren heb je nodig om het te kunnen zien. Wat bereik je met meer offline zijn? Loop je dan buiten te telefoneren? Of doe je het voor je gezondheid en voel je dat je schouders minder verstrakt zijn? Wat wil je weten en dus meten!

Actiegericht

Je moet zelf in actie komen om je doel te bereiken. Welke acties onderneem jij om je doel te bereiken? En waar heb jij invloed op (zie ook de pijler “invloed”)? Een doelstelling waarop je geen invloed hebt is niet echt motiverend als jezelf niets kunt doen om het doel te halen. Zorg ervoor dat je zelf actie kunt ondernemen om het doel te bereiken. Wat kun jij doen en wat kan er door anderen gedaan worden?