Praktijkworsteling zelforganisatie en functie(waardering)

12-09-2018 • 286 keer gelezen

Een veel gehoorde vraag is hoe principes als zelforganisatie en rollen zich verhouden tot 'starre' functiewaarderingssystematieken. BuitenhekPlus heeft deze zomer de opdracht verkregen om voor een gemeente onderzoek te doen naar welk fuwasysteem en bijbehorende HRM kaders het beste hun sturingsfilosofie van zelforganisatie ondersteunt. Alle opties worden hierin met betrokkenen verkend.

Betekenis van begrippen

We merken dat begrippen nog wel eens door elkaar lopen. Wat verstaat een gemeente onder zelforganisatie? Zie ons artikel in HR Overheid "Zelfsturing: hulpmiddel of tovermiddel?" Een genuanceerde beschouwing". Ook rollen is een gevleugeld woord met vele praktijkbetekenissen. Zie ons artikel op onze website over "Rollen als toverwoord?!" Rollen kan betrekking hebben om meer of minder substantiële teamrollen waarbij 'regeltaken' in het team onderling naast het productiewerk worden verdeeld. De vraag hierbij is of dit een vrijwillig en flexibel/tijdelijk karakter kent per team, hoe zich de taken verhouden tot de reguliere functie en of het gewenst is hier een geldelijke beloning tegenover te zetten. Daarnaast komen we rollen tegen met een meer full time karakter zoals spelverdeler, opgaveregisseur of procesbegeleider. Deze laatste categorie zijn in een aantal gevallen, zeker daar waar het structurele rollen betreft, eigenlijk een modern synoniem voor een 'functie'.  Afhankelijk van de betekenis van rollen kan het dus een aanvulling of vervanging van een functie zijn. En afhankelijk van de betekenis van zelforganisatie kan worden bepaald welke werkzaamheden worden verschoven van management naar medewerkers.

Op zoek naar de heilige graal?

Los van de verplichtingen in de CAR-UWO (art 3:1.2), dienen beloningsverhoudingen ten alle tijde te worden gerechtvaardigd, zeker in organisaties met gemiddeld relatief lange functieverblijftijden. Functiewaardering is daarbij een geëigend middel en levert in iedere organisatie wel eens discussie op. De verandering naar meer zelforganisatie en flexibiliteit komt natuurlijk niet als eerste vanuit een fuwasysteem. In onze visie zijn systemen (slechts) ondersteunend en dienen zo min mogelijk te belemmeren. Maar in de opzet van het systeem én in de manier waarop het systeem wordt toegepast is flexibiliteit mogelijk en winst te behalen. Denk daarbij aan de breedte van functie(omschrijvingen), de gebezigde functietaal, de soort niveaucriteria, het interne formatietoedelingsproces, de keuzes in functie-opbouw in een zelforganiserend team en het aanvullend beloningsinstrumentarium uit hoofdstuk 3.

Er is niet één beste oplossing. Innovatieve gemeentelijke klantrelaties – enkele van de koplopers op het gebied van zelforganisatie - kiezen voor verschillende oplossingen voor waardering van functies/rollen. Gekozen kan worden voor een integraal systeem waarin functies, rollen en competenties aan elkaar verbonden worden of een meer basaal systeem(variant) waaraan andere "tools" flexibel worden gekoppeld. Een vernieuwend systeem kan aangrijpingspunten bieden voor verandering en de visie van de gemeente onderstrepen. Tegelijkertijd moet functiewaardering ook doen wat het moet doen: leiden tot herkenbare en rechtvaardige beloningsverhoudingen.

Over BuitenhekPlus

Ongeveer éénderde van de gemeenten mogen wij als actieve klant adviseren. We zien dat gemeenten verschillen in context en (vertrek)situatie, met dezelfde (sectorale) trends. BuitenhekPlus heeft toepassingsvarianten van fuwasystemen ontwikkeld én adviseert bij een wendbaar organisatieontwerp en zelforganisatie. Zo kunnen we integraal adviseren vanuit de bedoeling alsook vanuit knowhow, ideeën toetsen op haalbaarheid en vertalen naar een gedegen invoeringsproces. Wij willen onze klanten verder helpen en denken graag neutraal maar vanuit expertise mee over de voors en tegens van systeem(varianten). BuitenhekPlus is ontwikkelaar van het HR21-systeem en heeft op maat gemaakte functieboeken ontwikkeld met eigen waarderingssystemen. Op verzoek van klanten hebben wij ook bijgedragen aan vernieuwingen op dit terrein. Wij vinden het leuk om op onze expertise te worden uitgedaagd!