The world according to Garp

28 February 2022
Eddy Buitenhek

Ik weet niet hoe het u vergaat, maar de ontwikkelingen rondom Oekraïne voelen bij mij als een hoofdstuk uit een bizarre horrorfilm. Hoe is het mogelijk dat anno 2022 een volledig doorgedraaide dictator met geveinsde retoriek en manipulaties een volk en een continent in een onzekere toekomst stuwt. Het plan van Poetin toont overeenkomsten met de periode waarin Hitler in 1939 met het pact van Munchen het Westen om de tuin leidde met de annexatie van Suddeten land. Zijn plan om Europa te veroveren lag toen al klaar, net als het plan van Poetin om Oekraine weer te willen inlijven binnen de machtsorde van Rusland. Hoewel we nu in het Westen zijn verenigd door het NATO-pact, zijn we opnieuw bij de neus genomen en staan we al eigenlijk buiten spel.  Feitelijke staan we machteloos tegen de ideologie van Poetin om de machtsorde van de Sovjet-Unie te willen restaureren. Op slinkse wijze heeft Poetin zich verzekerd van de stilzwijgende steun van China, dat uiteindelijk gelijksoortige belangen heeft in Taiwan. De wereldorde zoals we die sinds 1945 hebben gekend wankelt op haar grondvesten. Hoe ondenkbaar is dit. Tel daarbij op de verstrengeling van de economische belangen in West-Europa met Rusland (import Gas en Olie en export goederen en diensten) en de inbreuk die dit maakt op de eensgezindheid, en een giftige cocktail is geboren.

The world according to Garp

Vooral voor de Oekraïners zelf is dit natuurlijk een horrorscenario. Je zou kunnen zeggen dat het bij ons vooral economische en geopolitieke impact zal hebben (althans voorlopig). Maar hoe moet het zijn om van de ene dag op de andere een bezettingsleger binnen de grenzen te hebben en in een oorlog te zijn die je niet wilt. De Oekrainers hebben al een aantal keren in de geschiedenis getracht om een meer democratische weg in te slaan, maar worden daar opnieuw hard voor bestraft. In retroperspectief kun je je afvragen of het Westen met Poetin niet een deal had moeten sluiten over de oostelijke provincies waar het grootste gedeelte van de Pro-Russische bevolking leeft. Maar uiteindelijk zou dit voor Poetin slechts een eerste stap zijn die uiteindelijk moest leiden tot de annexatie van heel de Oekraïne. Een stap die eigenlijk al is begonnen met de inname van de Krim, wat destijds vrij gelaten door het Westen is geaccepteerd. Straks wacht ons een situatie waar Rusland met militaire installaties en troepen aan de grenzen van het NATO-pact staat. Wij worden gedwongen om deze grenzen te versterken en een nieuwe Varkensbaai is geboren......

Het voelt allemaal vreemd en hoewel ik me de dreiging van de Cuba-crisis (tachtiger jaren) nog goed kan herinneren voelt dit nog dichterbij. In de koude oorlog van destijds was het blufpoker van de eerste orde, gesteund door opbouw en vertoon van militaire kracht (kruisraketten in Nederland, wie herkent het nog?). Onze defensieve kracht is sindsdien echter verwaarloosd sinds we overtuigd zijn geraakt door de illusie dat diplomatie genoeg was om de wereldorde in balans te houden. Een filosofie die Poetin er nooit op na heeft gehouden. En nu ook logenstraft. Met stijgende verbazing heb ik vandaag geluisterd naar het kamerdebat. Als ik enkele (niet nader te noemen partijen) dan zonder enige schroom en terughoudendheid hoor spreken over het innemen van een neutrale positie en de noodzaak tot de-escalatie, vraag ik me af waar hun historisch besef is gebleven. Onze neutraliteit heeft ons in WO2 weinig opgeleverd. En zonder de steun van de Geallieerde troepen, hadden wij al 75 jaar Duits gesproken. En de-escalatie: als je niet escaleert valt er niets te de-escaleren. Het westen heeft deze stap niet gezet. En de-escaleren betekent toegeven aan een man die wel had kunnen de-escaleren maar dat niet in zijn woordenboek heeft staan.

Waarom ik dit schrijf, geen idee eigenlijk. Dagelijks houden we ons vooral bezig met onze klanten en ons werk. In die relatie is het lastig om dit soort gedachten met elkaar te delen. Af en toe is het goed om even afstand te nemen om alles te relativeren. En dit soort geschiedschrijving plaatst alles wel echt in perspectief. Ik geloof dat dat een beetje mijn boodschap is..........

Sterkte allemaal! Ook weer met de alledaagse dingetjes!